ABD ve İran arasındaki gerilim, küresel enerji arzının yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nı "riskli bölge" ilan ettirdi. Petrol piyasaları, İslamabad’da netleşmesi beklenen 14 maddelik plana kilitlenirken; enerji koridorundaki olası bir daralma, küresel enflasyon ve emtia fiyatları üzerinde "fırtına öncesi sessizlik" olarak yorumlanıyor.

Küresel enerji ticaretinin şah damarı Hürmüz Boğazı, Perşembe gecesi yaşanan askeri hareketliliğin ardından yeniden piyasaların radarına girdi.

Washington ve Tahran arasında yürütülen 14 maddelik "30 günlük test süreci" diplomasisi, petrol fiyatlarında volatiliteyi zirveye taşıdı. Gelecek hafta Pakistan’ın başkenti İslamabad’da gerçekleşecek kritik zirve, sadece diplomatik bir temas değil, küresel enerji maliyetlerini belirleyecek bir "ekonomik eşik" olarak görülüyor.

Brent petrole "Hürmüz" freni

Geçtiğimiz hafta müzakere umutlarının yeşermesiyle birlikte Brent petrolün varil fiyatı yüzde 8,1 değer kaybederek 98,9 dolar seviyelerine kadar çekilmişti. Ancak analistler, Hürmüz Boğazı’ndaki askeri hareketliliğin bu düşüş trendini her an tersine çevirebileceği konusunda hemfikir.

Enerji piyasası uzmanlarına göre, Boğaz üzerindeki olası bir fiziki kısıtlama veya sevkiyat yavaşlaması durumunda; Asya’nın dev ekonomileri (Çin, Hindistan, Japonya) ve enerji krizini henüz aşamayan Avrupa pazarı için yeni bir "tedarik şoku" kapıda.

Mevcut 98-100 dolar bandının, olası bir tıkanıklık senaryosunda hızla üç haneli rakamların üzerine (110-120 dolar bandı) tırmanabileceği öngörülüyor.

Akaryakıt fiyatlarındaki artışın, küresel ölçekte nakliye maliyetlerini tetikleyerek dezenflasyon süreçlerini sekteye uğratmasından endişe ediliyor.

Trump’ın Pekin masasındaki "enerji kartı"

ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin ziyareti, Hürmüz krizinin ekonomik boyutunu küresel bir ticaret savaşı hamlesine dönüştürüyor. Uzmanlar, Trump’ın İran üzerindeki baskıyı bir "pazarlık kozu" olarak kullandığı görüşünde. Çin’in en büyük enerji tedarikçilerinden biri olan İran ile Hürmüz üzerinden kurulacak bir denge, Pekin’in enerji ithalat maliyetlerini doğrudan etkileyecek. Bu durum, Washington’ın Pekin ile yürüttüğü ticaret müzakerelerinde elini güçlendiren makroekonomik bir kaldıraç olarak değerlendiriliyor.

Dengeleyici aktör: Türkiye

Diplomatik kulislerde, Türkiye’nin bölgedeki "kolaylaştırıcı" rolünün ekonomik yansımaları da tartışılıyor. Bölgesel krizlerde dengeleyici rol oynayan Türkiye’nin İslamabad’daki trafiğe dahil olması, enerji koridorunun açık tutulması adına piyasalara "güven" mesajı verebilir. Türkiye’nin bu süreçteki etkinliği, sadece bölgesel barış değil, aynı zamanda iç piyasadaki enerji maliyetlerinin istikrarı açısından da kritik önem taşıyor.

Piyasalarda "bekle-gör" hakim

İslamabad’da başlaması beklenen 30 günlük takvim, küresel sermaye piyasaları için bir turnusol kağıdı işlevi görecek. 14 maddelik yol haritası hayata geçerse, petrol fiyatlarındaki geri çekilme kalıcı hale gelebilir ve küresel enflasyonist baskı hafifleyebilir. Öte yandan Hürmüz Boğazı’ndaki "bilek güreşi" devam ederse, küresel ekonomi yeni bir arz şoku ve buna bağlı stagflasyon riskiyle karşı karşıya kalabilir.

Yatırımcılar ve enerji devleri, şimdi rotasını İslamabad’dan gelecek sinyallere çevirmiş durumda. Hürmüz çıkmazı, ya küresel ekonomiye nefes aldıracak ya da enerji maliyetlerinde yeni bir rekorlar dönemini başlatacak.