Bilim dünyası, Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızının son 3,6 milyon yılın en yüksek ivmesiyle yavaşladığını saptadı. İklim krizi nedeniyle kutuplardaki buzulların erimesi ve deniz seviyelerinin yükselmesi, gezegenin dengesini bozarak günlerin uzamasına neden oluyor.

Dünya’nın dönüş hızı artık sabit değil. Viyana Üniversitesi ve ETH Zürih’ten bilim insanlarının yürüttüğü kapsamlı araştırma, gezegenimizin dönüş hızındaki yavaşlamanın "benzeri görülmemiş" bir seviyeye ulaştığını ortaya koydu. Uzmanlar, günlerin uzamasının sadece doğal döngülerle açıklanamayacağını, insan faaliyetlerinin neden olduğu iklim değişikliğinin gezegenin fiziksel hareketlerini doğrudan etkilediğini vurguluyor.

BUZULLARIN ERİMESİ 'BUZ PATENCİSİ' ETKİSİNİ YARATIYOR

Araştırmanın sonuçları, kutup bölgelerindeki buz kütlelerinin eriyerek ekvatora doğru yayılmasının Dünya'nın dönüşünü yavaşlattığını kanıtlıyor. Profesör Benedikt Soja, bu durumu kollarını iki yana açarak dönüş hızını yavaşlatan bir buz patencisine benzetiyor. 2000 ile 2020 yılları arasında deniz seviyelerinde görülen ani artış, gezegenin kütle dağılımını değiştirerek sirkadiyen ritmi bozuyor. Veriler, mevcut yavaşlama hızının son 3,6 milyon yılın en yüksek oranına ulaştığını gösteriyor.

MİLİSANİYELİK DEĞİŞİM DİJİTAL DÜNYAYI TEHDİT EDİYOR

Her ne kadar günlerin uzaması yüzyıl başına sadece 1,33 milisaniye gibi küçük bir değer olsa da, bu durum teknolojik altyapı için büyük riskler barındırıyor. Bilim insanları, milisaniyelik bu farkın özellikle yüksek hassasiyetli sistemleri felç edebileceği konusunda uyarıyor. Uzay navigasyonu, küresel konumlandırma sistemleri (GPS) ve uydu haberleşme ağları, atomik saatlerle tam uyumlu çalışmak zorunda. Dünya'nın dönüşündeki bu beklenmedik yavaşlama, söz konusu sistemlerin senkronizasyonunu bozma potansiyeli taşıyor.

3,6 MİLYON YILLIK TARİHİN EN HIZLI DEĞİŞİMİ

Araştırma ekibi, Dünya’nın sismik ve jeolojik tarihini inceleyerek mevcut değişim hızını geçmiş dönemlerle kıyasladı. Yaklaşık 2 milyon yıl önce benzer bir yavaşlama eğilimi görülse de, 21. yüzyılda yaşanan değişimin hızı ve insan etkisiyle olan doğrudan bağı iklim tarihinde bir ilk teşkil ediyor. Gezegenin dönüşündeki bu sapma, iklim krizinin sadece atmosferi değil, Dünya’nın fiziksel temelini de sarsmaya başladığını kanıtlıyor.