İnsan Hak ve Hürriyetleri İnsani Yardım Vakfı (İHH), bağımlılıklarla mücadeleye dair hazırladığı kapsamlı saha raporunu kamuoyuyla paylaştı. Raporda; uyuşturucu, alkol, kumar ve teknoloji bağımlılığının giderek derinleştiği vurgulanırken özellikle gençler arasında riskin arttığına işaret edildi.

BAĞIMLILIK YAŞI 13'E KADAR DÜŞTÜ

İHH Mütevelli Heyeti Üyesi Osman Atalay, saha verilerinin çarpıcı sonuçlar ortaya koyduğunu belirterek bağımlılıkla tanışma yaşının 15’ten 13’e gerilediğini söyledi.

Gençlerin yüzde 74,4’ünün maddeye ilk olarak arkadaş çevresinden ulaştığını ifade eden Atalay, merak duygusunun ise yüzde 36 ile en önemli başlama nedeni olduğunu aktardı.

KULLANIM EVLERE TAŞINDI

Raporda dikkat çeken bir diğer veri ise kullanım alanlarına ilişkin oldu. Buna göre kullanıcıların yüzde 45’i, uyuşturucu maddeyi sokakta değil ev ortamında tüketiyor.

Bağımlı bireylerin yüzde 85’inin aileleriyle birlikte yaşamaya devam ettiğine dikkat çekilerek, bağımlılığın çoğu zaman aile içinde gizli kaldığı vurgulandı.

GENÇLER EN RİSKLİ GRUP

2024 yılında doğrudan madde bağlantılı ölümlerin 427’ye ulaştığını belirten Atalay, bu ölümlerin yüzde 90’ının 35 yaş altı bireylerden oluştuğunu söyledi.

Uyuşturucu ile tanışma oranının yüzde 71,2 ile 15-24 yaş aralığında yoğunlaştığına dikkat çekilerek, önleyici politikaların özellikle bu yaş grubuna yönelmesi gerektiği ifade edildi.

CEZAEVLERİNDE TABLO DİKKAT ÇEKİCİ

İçişleri Bakanlığı verilerine de değinen Atalay, cezaevlerindeki tutuklu ve hükümlülerin yaklaşık yüzde 40’ının uyuşturucu suçları nedeniyle bulunduğunu aktardı.

Ayrıca ebeveynleri cezaevinde olan çocuk sayısının 295 bini aştığı bilgisi paylaşıldı.

ALKOL VE SİGARA KULLANIMI ARTIYOR

Rapora göre, düzenli alkol tüketen kişi sayısı 2020’de 13,8 milyon iken 2025’te 17,3 milyona yükseldi.

Sigara kullanımının da yaygınlığını koruduğu, Türkiye’de yaklaşık 18-19 milyon kişinin düzenli sigara içtiği belirtildi.

DİJİTAL BAĞIMLILIK YENİ TEHDİT

İnternet ve oyun bağımlılığına da dikkat çekilen raporda, Türkiye’de milyonlarca kişinin aktif olarak dijital oyun oynadığına işaret edildi.

Bazı oyunların tek başına suç üretmediği ancak bağımlılık düzeyine ulaştığında psikolojik sorunlarla birleşerek riskli bir tablo oluşturduğu ifade edildi.

"TOPLUMSAL SEFERBERLİK ŞART"

Çözüm önerileri kapsamında kamu, sivil toplum, medya ve üniversiteler arasında güçlü bir koordinasyon gerektiği vurgulandı.

Atalay, Türkiye’deki 74 bini aşkın okul, 1 milyonu aşkın öğretmen ve 90 bin camide görev yapan 135 bin din görevlisinin bu mücadelede aktif rol alması gerektiğini belirtti.

EĞİTİM ERKEN YAŞTA BAŞLAMALI

Raporda, bağımlılıkla mücadelede en etkili yöntemin erken yaşta bilinçlendirme olduğu kaydedildi.

İlköğretim düzeyinden itibaren çocuklara yönelik farkındalık çalışmalarının artırılması gerektiği vurgulanırken, ailelerin de sürece aktif katılımının önemine dikkat çekildi.

Toplantıya çeşitli sivil toplum kuruluşları ve Yeşilay temsilcileri de katılırken raporun, politika yapıcılar için yol gösterici olması hedefleniyor.