İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü fon soruşturmasının yankıları sürüyor.

Yeni Şafak’ta Muhammed Vefa Yürekli imzasıyla ve "Dünya vurgunculara acımıyor: Çin'de müebbet ABD'de 25 yıl hapis" başlığıyla yayımlanan yazıda, Türkiye’de piyasa manipülasyonu ve fon dolandırıcılığına ilişkin yaptırımların yetersizliğine dikkat çekildi. Farklı ülkelerde bu suçlara verilen daha ağır hapis ve para cezalarına da yer verildi.

'KOMİK PARA CEZALARI'

Yazıda, Türkiye’de piyasa manipülasyonu suçunda üç yıldan beş yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörüldüğü, işlem bazlı manipülasyonda ise belirli şartların sağlanması hâlinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabildiği aktarıldı.

Buna göre menfaatin iki katının, en az 500 bin lira olmak üzere soruşturma başlamadan önce Hazine’ye ödenmesi hâlinde ceza verilmemesi; soruşturma başladıktan sonra ödeme yapılması hâlinde ise cezanın yarı oranında indirilmesi mümkün.

ABD’DE 25 YILA KADAR HAPİS

Yazıda, farklı ülkelerde sermaye piyasası ve fon suçlarına ilişkin yaptırımlara da yer verildi.

ABD’de sermaye piyasası dolandırıcılığı için 25 yıla, Almanya, Fransa ve İngiltere’de 10 yıla, Rusya’da ise yedi yıla kadar hapis cezası öngörüldüğü belirtildi. Çin’de ağır fon dolandırıcılığı suçlarında müebbet hapis cezasının uygulanabildiği aktarıldı.

Para cezalarının da yüksek miktarlara ulaşabildiği ifade edilirken, Fransa’da 100 milyon euroya, ABD’de ise kişiler için 5 milyon, şirketler için 25 milyon dolara kadar para cezası uygulanabildiği kaydedildi.

18 YIL HAPİS VE 9 MİLYAR DOLARLIK ZARAR

Yazıda ABD’deki Archegos dosyası örnek gösterildi. Yatırım şirketi Archegos’un kurucusu Bill Hwang hakkında, hisse fiyatlarını yapay biçimde etkileyen işlemler ve bankalara verilen yanıltıcı bilgiler nedeniyle 2024 yılında 18 yıl hapis cezası verildiği belirtildi.

Temyize taşınan kararda Hwang’ın 9 milyar doları aşan mağdur zararını ödemesine de hükmedildiği aktarıldı.

Allianz Global Investors US hakkında ise fon risklerinin yatırımcılardan gizlenmesi nedeniyle 2,33 milyar doları aşan para cezası ve 463 milyon doları aşan müsadere kararı verildiği, ayrıca 3,23 milyar doları aşan mağdur zararının ödenmesine hükmedildiği kaydedildi.

AVRUPA’DA DA MİLYONLARCA EUROLUK CEZALAR

İngiltere’de Axiom Legal Financing Fund dosyasında Timothy Schools’un 14 yıl, diğer yönetici David Kennedy’nin ise sekiz yıl hapis cezası aldığı belirtildi.

Fransa’daki H2O dosyasında ise şirkete 75 milyon euro, Bruno Crastes’e 15 milyon euro ve Vincent Chailley’ye 3 milyon euro mali yaptırım uygulandığı aktarıldı. Söz konusu kişiler hakkında 10 yıla kadar hapis cezalarının da verildiği ifade edildi.

ÇİN’DE MÜEBBET

Çin’deki Fuxing dosyasında lisanslı özel fon yapıları üzerinden yatırım projelerinin değerlerinin şişirildiği ve yüksek getiri vaadiyle 56,5 milyar yuanın üzerinde para toplandığı belirtildi.

Toplanan paranın 21,8 milyar yuanı aşan bölümünün geri ödenemediği, yönetici Zhu Yidong’a piyasa manipülasyonu suçundan dokuz yıl, hileli para toplama suçundan ise müebbet hapis cezası verildiği aktarıldı.

Gruba 2,1 milyar yuan para cezası uygulandığı ve suç gelirlerinin mağdurlara iadesine hükmedildiği kaydedildi.

RUSYA’DA 18 YIL HAPİS

Rusya’daki QBF dosyasında ise yatırım şirketinin yöneticilerinin gerçeğe aykırı finansal raporlarla 151 kişinin 2 milyar rubleyi aşan parasını aldığı belirtildi.

Moskova’daki mahkemenin Mart 2025'te Vladimir Pakhomov’a 18, Stanislav Matyukhin’e 17, Evgeniya Rossiyeva’ya 15, Aleksey Golubev’e ise 13 yıl hapis cezası verdiği aktarıldı.

'CEZALAR ARTIRILMALI'

Yazıda uluslararası finans davalarına bakan Avukat Sanberk Orak’ın değerlendirmelerine de yer verildi.

Orak, Türkiye’de piyasa manipülasyonunda üç yıldan beş yıla kadar hapis ve adli para cezası uygulandığını belirtti. Fiilin niteliğine göre dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma veya suç gelirlerinin aklanması suçlarının da gündeme gelebileceğini ifade eden Orak, çok sayıda yatırımcıyı etkileyen ve büyük zarara yol açan manipülasyonlar için daha ağır cezalar öngörülmesi gerektiğini söyledi.

Orak ayrıca, işlem bazlı manipülasyonda Hazine’ye yapılan ödemenin yatırımcının zararını doğrudan karşılamadığına dikkat çekerek, etkin pişmanlık düzenlemesinin mağdur zararının giderilmesi esas alınarak yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Uzman, caydırıcılık için yalnızca ceza artışının yeterli olmayacağını; suçtan elde edilen kazancın geri alınması ve yatırımcıların zararının karşılanmasının da sağlanması gerektiğini ifade etti.