NURAY BAŞARAN

Ahlat, Erdoğan’ın siyasi söyleminde sadece Bitlis’in bir ilçesi değil; Türklerin Anadolu’daki tarihî varlığının başlangıcını, Selçuklu mirasını, Malazgirt’i ve “devlet sürekliliği” fikrini temsil eden sembolik bir merkez haline gelmiş durumda.

Bugün Cumhurbaşkanlığı Kabinesi’nin üçüncü kez Ahlat’ta toplanması da bu açıdan oldukça anlamlı.

Ahlat neyi temsil ediyor?

Anadolu’nun “kapısı” ve Selçuklu hafızası

Ahlat, 1071 Malazgirt Savaşı öncesinde Sultan Alparslan’ın önemli üslerinden biriydi. Alparslan’ın Malazgirt’e Ahlat üzerinden ilerlediği tarihsel olarak kayıtlı.

Dolayısıyla sembolik denklem şu:

Ahlat → Alparslan → Malazgirt → Anadolu → Selçuklu → Osmanlı → Cumhuriyet

Erdoğan’ın Ahlat konuşmalarında bu tarih zincirini özellikle kurduğu açık. Erdoğan 2025’te Ahlat’ı “bin yıl öncesinden bugüne kurulan iman, kültür ve medeniyet köprüsü” olarak tanımlamıştı.

“Vatanın tapusu” söylemi

Erdoğan 2023’te Ahlat için doğrudan “yurdun tapusu” ifadesini kullandı ve Ahlat’ı Türklerin Anadolu’daki tarihî mevcudiyetinin “sicil belgesi” olarak nitelendirdi.

Bu nedenle Ahlat seçimi, yalnızca tarihî bir anma tercihi değil; “Bu topraklardaki tarihî ve siyasi aidiyetimizin kökü buradadır” mesajı taşıyor.

Peki neden Kabine’yi üçüncü kez burada topluyor?

Bence burada üç ayrı siyasi mesaj var:

Birincisi: Tarih ile bugünkü devlet yönetimini yan yana getirmek.

Kabine normalde Ankara’da, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde toplanıyor. Ahlat’ta toplanması, devlet yönetiminin merkezini sembolik olarak Malazgirt-Ahlat tarihinin içine taşıyor.

Yani verilen mesaj:

“Bin yıl önce Anadolu’nun kapısında devlet kuran irade, bugün de devlet yönetiyor.”

Bu, Erdoğan’ın siyasi iletişiminde oldukça güçlü bir sembol.

İkincisi: “Terörsüz Türkiye” sürecine tarihî bir çerçeve kazandırmak.

Bugünkü toplantının en önemli gündemlerinden birinin “Terörsüz Türkiye” süreci ve bölgesel güvenlik olması bekleniyor.

Burada özellikle dikkat çekici bir siyasi kurgu var:

Malazgirt ruhu + Ahlat + Türk-Kürt kardeşliği söylemi + Terörsüz Türkiye

Yani Ahlat, sadece “Türklerin Anadolu’ya gelişi” üzerinden değil, Anadolu’daki farklı toplulukların ortak gelecek fikrini anlatmak için de kullanılabilecek bir sembol haline geliyor.

Üçüncüsü: Erdoğan’ın MHP lideri Devlet Bahçeli ile aynı zeminde buluşması.

Erdoğan ve Bahçeli bugün Ahlat’ta bir araya geliyor. Bu nedenle Ahlat, aynı zamanda iktidar ittifakının milliyetçi-muhafazakâr tarih anlatısının ortak sahnesi haline geliyor. Daha derindeki siyasi anlam bu. Bence asıl önemli nokta şu:

Erdoğan Ahlat’ı giderek, “Ankara dışındaki sembolik devlet merkezi” haline getiriyor. 2019’da Ahlat’ta Cumhurbaşkanlığı Külliyesi yapılacağını açıklarken bunun Sultan Alparslan’dan ilham alan sembolik bir eser olduğunu söylemişti. Külliye daha sonra Malazgirt kutlamaları çerçevesinde kullanılmaya başlandı.

Bu yüzden üç kez Kabine toplantısı yapılması tesadüf olarak okunmamalı.

‘’Ahlat : tarihî meşruiyet

Ahlat : Selçuklu mirası

Ahlat : Malazgirt

Ahlat :Türk-Kürt ortaklığı söylemi

Ahlat: Terörsüz Türkiye

Ahlat : Erdoğan-Bahçeli ittifakı

Ahlat: Türkiye Yüzyılı/devlet sürekliliği’’ şeklinde birbirine bağlanan bir siyasi sembolizm oluşuyor.

Bugünkü toplantı açısından ise en dikkat çekici soru şu:

Erdoğan, “Terörsüz Türkiye”yi Ahlat-Malazgirt üzerinden bir “yeni başlangıç” olarak mı çerçeveleyecek? Bugünkü konuşmasının dili bu açıdan özellikle önemlydi.

Çünkü Erdoğan’ın bugün yaptığı konuşmada “86 milyonun kardeşliği”, “yeni dönem” ve “Büyük ve güçlü Türkiye” vurguları öne çıktı. Bunu yalnızca “Malazgirt kutlaması” olarak değil, Erdoğan’ın Ahlat’ı nasıl bir siyasi sembole dönüştürdüğü üzerinden okumak daha doğru.

Ahlat artık Erdoğan için bir “tarih sahnesi”

2024 ve 2025’te yapılan toplantıların ardından bugün üçüncü kez Kabine’nin Ahlat’ta toplanması, artık tek seferlik bir sembolik tercih olmaktan çıkıyor. Toplantının Malazgirt Zaferi’nin 955. yılına denk getirilmesi de bilinçli bir tarihsel çerçeve oluşturuyor.

Erdoğan’ın kurduğu anlatı kabaca şöyle:

1071 → Alparslan → Ahlat → Malazgirt → Anadolu’nun fethi → Selçuklu → Osmanlı → Cumhuriyet → Türkiye Yüzyılı

Bu zincirin son halkasına Erdoğan yönetimini yerleştirmek, siyasi iletişim açısından çok güçlü bir “devlet sürekliliği” anlatısıdır.

Asıl mesaj Ankara’ya değil, Anadolu’ya

Kabineyi Ankara’nın dışına çıkarmanın kendisi önemli. Ankara, Cumhuriyet’in ve modern devletin başkentidir. Ahlat ise Selçuklu’nun Anadolu’daki hafızasıdır. Dolayısıyla Erdoğan’ın sembolik olarak yaptığı şey: Cumhuriyet devletinin yönetimini, Cumhuriyet öncesindeki Anadolu devlet geleneğinin sembol merkezine götürmek. Bu, Erdoğan’ın yıllardır kullandığı “Selçuklu-Osmanlı-Cumhuriyet sürekliliği” anlayışının mekânsal bir ifadesi olarak okunabilir.

Fakat 2026 Ahlat’ının asıl kritik farkı: “Terörsüz Türkiye”

Bence bugünkü toplantıyı önceki iki toplantıdan daha önemli yapan nokta bu.

2026 toplantısının gündeminde Terörsüz Türkiye süreci, PKK’nın silah bırakma süreci ve bölgesel güvenlik öne çıkıyor.

İşte burada Ahlat’ın sembolizmi değişiyor.

Çünkü Ahlat yalnızca:

“Türklerin Anadolu’ya girişinin sembolü” olarak kullanılmıyor.

Aynı zamanda: “Anadolu’da yeni bir siyasi birlik ve ortak gelecek” fikrinin sahnesi haline getiriliyor.

Bu nedenle Erdoğan’ın Ahlat’tan vereceği mesajı sadece milliyetçi bir tarih anlatısı olarak okumak eksik kalır.

Erdoğan–Bahçeli buluşması da tesadüf değil

Bugün Erdoğan’ın Devlet Bahçeli ile Ahlat’ta görüştü. Görüşmenin iç güvenlik, Terörsüz Türkiye süreci ve bölgesel gelişmeler etrafında şekillenmesi öngörülüyor. Burada çok ilginç bir siyasi görüntü ortaya çıkıyor:

Ahlat + Erdoğan + Bahçeli + Malazgirt + Terörsüz Türkiye

Bu beş unsur yan yana getirildiğinde Erdoğan’ın vermek istediği mesaj şu şekilde okunabilir:

“Türk devletinin tarihsel gücü ile bugün yürütülen devlet politikası aynı çizginin devamıdır.”

Daha önemlisi, Bahçeli’nin sürecin siyasi mimarlarından biri olduğu düşünüldüğünde, Terörsüz Türkiye’nin milliyetçi seçmene Ahlat-Malazgirt sembolizmi üzerinden anlatılması hedefleniyor olabilir.

Bu, özellikle MHP tabanı açısından önemli.

Ahlat’ın bir başka anlamı: Doğu’ya devlet mesajı

Burada jeopolitik boyut da var.

Ahlat:

* Van Gölü havzasında,

* Bitlis’e bağlı,

* Malazgirt’e yakın,

* İran ve Irak’a uzanan jeopolitik kuşağın üzerinde,

* Kürt nüfusunun yoğun olduğu Doğu ve Güneydoğu Anadolu’ya yakın bir merkez.

Dolayısıyla Cumhurbaşkanı’nın devletin en üst karar organı olan Kabine’yi burada toplaması: “Devlet sadece Ankara’dan yönetilmiyor; Doğu Anadolu devletin merkezî siyasi tahayyülünün içindedir.” mesajı da taşıyor.

Bu nedenle Ahlat’ın seçimi, Kürt meselesi ve Terörsüz Türkiye süreci açısından da sembolik değer taşıyor.

Fakat burada bir paradoks var

İşte bence siyasi analiz açısından en önemli nokta bu. Ahlat’ın Erdoğan’ın anlatısındaki ilk anlamı:

“1071’de Anadolu’nun Türk yurdu haline gelmesi.”

Bugünkü siyasi gündemin önemli başlığı ise:

“Türkler ve Kürtler başta olmak üzere Türkiye vatandaşlarının ortak geleceği ve terörün sona erdirilmesi.” Dolayısıyla Erdoğan aynı mekânda iki farklı anlatıyı birleştirmeye çalışıyor:

Eski anlatı:

Fetih – devlet – Türk milleti – Selçuklu – Malazgirt

Yeni anlatı:

Kardeşlik – birlik – Terörsüz Türkiye – ortak gelecek

Bunların kesişim noktası ise:

“Güçlü ve bütün Türkiye”

Bu nedenle Ahlat, önümüzdeki dönemde Erdoğan’ın siyasi iletişiminde çok daha fazla önem kazanabilir.

“Üçüncü kez” özellikle önemli

Birinci kez yapılması: Sembolik bir jestti.

İkinci kez yapılması: Gelenek oluşturma girişimiydi.

Üçüncü kez yapılması: Artık siyasi ritüele dönüşüyor.

Bu çok önemli.

Çünkü siyasi semboller tekrarlandıkça anlamları güçlenir. Erdoğan’ın Ahlat’ı her yıl Malazgirt’le birlikte kullanması, Ahlat’ı AK Parti döneminin yeni tarihsel hafıza mekânlarından biri haline getiriyor. Ahlat’taki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nin bulunması da bu sembolizmi kalıcılaştırıyor. 2026 programı da 23-25 Ağustos arasında Ahlat’ta gerçekleştiriliyor.

Peki dünyaya mesaj var mı?

Evet, ama ikincil düzeyde. Ahlat’taki toplantının doğrudan dış politikaya ilişkin bir “zirve” olmadığını ayırmak gerekir. Ancak Erdoğan’ın uluslararası alana vermek istediği daha geniş mesaj şu olabilir:

“Türkiye, bin yıllık Anadolu devlet geleneğine sahip, kendi kararlarını kendi veren ve bölgesel gelişmelerde aktör olan bir devlettir.”

Özellikle Suriye, Irak, İran, Rusya-Ukrayna savaşı ve Ortadoğu’daki güç dengeleri düşünüldüğünde “Türkiye’nin tarihsel derinliği + bölgesel güç” anlatısı Erdoğan’ın dış politika söylemiyle de örtüşüyor.