Yunanistan, askeri deniz gücünü geliştirmek için büyük bir çaba içerisinde. Türkiye'nin son yıllarda savunma sanayinde ulaştığı seviyenin ardından Yunanistan, deniz kuvvetlerindeki modernizasyon sürecini hızlandırmak maksadıyla dış tedarik ağırlıklı bir model tercih etmektedir. Bu kapsamda; Fransız yapımı Belharra sınıfı fırkateynlerle donanmasına bir ivme kazandırmayı ve çağ atlatmayı hedefliyor. Ancak, modern bir gemi satın almanın modern bir donanma kurmak için tek başına yeterli olmadığı da bir gerçek.

Yunanistan Dış İşleri Bakanı Nikos Dendias tarafından geçen yıl açıklanan ‘‘Aşil Kalkanı’’ savunma projesinde, toplum nazarında durumsal farkındalığı artıracak tarihsel bir perspektif sunulmuştu. Fakat yeni yöntemlerin uygulanış biçimlerinin Yunanistan’daki geçmiş örnekleri dikkate alındığında; bu çabaların kendilerine zarar verecek sonuçlar doğurabileceğini belirtmiştim.

Hala aynı fikirdeyim. Takip ettiğim açık bilgiler çerçevesinde durumu yorumlamaya çalışacağım.

Dendias'ın Açıklaması: ‘‘Gemi Henüz Filoya Entegre Değil’’

Yeni savunma mimarisinin önemli unsurlarından birinin Fransız yapımı Belharra sınıfı fırkateynler olduğu ifade edilmişti. Bu sınıfın ilki olan HS Kimon (F-601) ve filoya katılacak eş gemilerin harekât, lojistik, materyal, personel ve eğitim alanlarındaki sürdürülebilirliği ile ilgili zorluklara daha önceki analizlerimde değinmiştim. Şimdi Yunan kamuoyunda, Kimon gemisi ile ilgili olarak bir kısım konular kısmen daha açık bir şekilde tartışılmaya başlandı. Son kertede geminin tam anlamıyla harekata hazır olmadığı açıkça ilan edildi.

Dendias’ın nisan ayında Alpha Tv isimli televizyon kanalında verdiği bir röportajda gemi ve personeli ile ilgili olarak;

‘‘Gemilerini iyi tanıyorlar. Uzun süre Fransa'daydılar. Onu iyi biliyorlar. Tamamlanmamış olan ve sizinle de Yunan vatandaşlarıyla da dürüstçe paylaşmak istediğim şey, geminin henüz filoya operasyonel olarak tamamen entegre edilmemiş olmasıdır. Gerçek budur. Başka bir deyişle, Filo ile birlikte çalışırken sistemlerin birbiriyle haberleşmesinde bazı sıkıntılar yaşanıyor. Normal şartlar altında bu süreç birkaç ay sürer. Ancak acil durumlarda bunu çok daha hızlı yapabiliriz’’

şeklindeki bir beyanatı yayınlandı. Dendias meselenin çözümü noktasında da oldukça iyimser bir tahminde bulunuyor.

Teknik açıdan baktığımızda bu ifadeler; geminin bir deniz görev kuvveti içindeki diğer yüzer, dalar ve uçar unsurlarla komuta-kontrol, veri paylaşımı, haberleşme gibi harekât fonksiyonlarında bir kısım güçlüklerin yaşanmış olabileceğini düşündürüyor.

Bu durum harekât alanında önemli bir problemi işaret ediyor. Birçok ihtimal söz konusu. Örneğin, aynı taktik resmin görülmesi, hedef bilgilerinin anlık iletimi, taktik veri linkleri, ortak angajmanlar vb. hususların anlık sağlanamaması gibi durumlar mı yaşandı? Ya da bu kritik hususlarda bazı önemli gecikmeler mi oldu? Kimon’la birlikte birden fazla unsurun yer aldığı bir görev birliği, denizde tek bir organizma olarak hareket kabiliyetine hangi açılardan erişemiyor?

Sonuç itibarıyla, varsa, ortak bir yazılımın hangi platformlar için ve hangi nedenlerden dolayı yetersiz kaldığı çok açık değil. Böyle bir yazılım var mı açık bilgilerden bu da tam olarak belli değil. Üstelik açık kaynak bilgileri bu konuda yanıltıcı olabiliyor. Ağ merkezli olarak tasarlanan ve farklı bir mimarisi olan Kimon’un diğer farklı menşeili platformlarla uyumu meselesi; Yunan kamuoyunda da gemiye dair merak edilen önemli bir ayrıntı olmaya başladı. Bütün bunlar, satın alınan yabancı karmaşık bir platformun beraberinde getirdiği zorlukları gösteriyor.

Bakanın dediği gibi gemi personelinin ferdi eğitimleri, geminin deniz testleri ve geminin teslim şartlarına göre kabulü Fransa’da yapılmıştır. Ancak gemi Yunanistan’a geldiğinde eğitim ve denetimleri ile entegrasyon süreçlerinin önceden planlanmış olması gerekirdi. Yaşanan gelişmeler dikkate alındığında, bu hususlarda bir planlama yapılmış olsa bile sürecin öngörülen şekilde ve hızda ilerlemediği izlenimi oluşmaktadır.

Sorun burada da bitmiyor.

Ocak 2026 ayında gelen geminin, harbe hazırlık süreçleri ve diğer platformlarla entegrasyonu tamamlanmadan, kısa bir süre sonra, Mart 2026 ayında sistem, donatım ve teknik olarak farklı menşeili başka bir gemi ile Güney Kıbrıs’a göreve gönderildiğini görüyoruz.

Güney Kıbrıs'ta Gövde Gösterisi mi, Taktiksel İhtiyaç mı?

Netice itibarıyla; 2026 yılı Fransız yapımı HS Kimon (F-601) ve 1998 yılı Alman yapımı HS Psara (F-454) fırkateyni Limasol’a intikal ettiler. Gemilerin, intikalin ardından bir arama-kurtarma tatbikatı ve çeşitli eğitim faaliyetlerine katıldığı aktarılmaktadır. Bu açık kaynak bilinenleri sonrası yapılan bir yorumda; daha eski olan Psara gemisinin asimetrik tehditlerin tespitinde çok daha faydalı olduğu ifade ediliyor. Bu hususu neye dayanarak söylüyorlar orası tam olarak açık değil. Bu durum, iki geminin Kıbrıs açıklarında tam komuta-kontrol entegrasyonu sağlanmadan yaptıkları eğitimin sonuçlarından biri midir? Psara ile ilgili bu konuda tek bilinen husus; 2024 yılında AB’nin Aspides Harekâtı kapsamında Kızıldeniz’de İran yapımı 2 adet İHA’yı düşürmesidir. Kamuoyuna açık resmi bir bildirim olmayınca doğal olarak mesele tam anlaşılamıyor.

Sonuç olarak, mevcut şartlarda Yunan kamuoyunun; Kimon gemisinin Güney Kıbrıs’a gönderilmesi konusunda iki farklı yaklaşım etrafında şekillendiği görülmektedir.

Bir kesim; iki geminin Güney Kıbrıs’ta katmanlı bir savunma stratejisi uyguladığını iddia ediyor. Kimon’un, gelişmiş Sea Fire radarı ve Aster 30 füzeleriyle yüksek irtifa balistik füze tehditlerine karşı görev yaparken bu korumanın altında faaliyet gösteren Psara’nın ise saha tecrübesini kullanarak alçak irtifadan gelen İHA sürülerine karşı özel bir savunma unsuru oluşturduğu belirtiliyor.

Komuta-kontrol entegrasyonunun henüz istenen seviyeye ulaşmamış olduğunun açıklandığı bir ortamda; bu katmanlı konseptin iki gemi tarafından koordineli olarak nasıl uygulandığı ya da uygulanacağı da belirsiz kalıyor. Bununla birlikte; Güney Kıbrıs’taki tehdit nedir? İran’ın Kıbrıs’taki İngiliz üslerine gönderdiği iddia edilen ve aslında taraflarca yalanlanan balistik füzeler mi? Diğer yandan, İHA sürüleri bekleniyorsa kimden, niçin ve nereden bekliyorlar? Bu konularda kamuoyunu ikna edici gerekçeler hükümet tarafından henüz açıklanmadı.

Diğer bir kesim ise her yeni gemide düzeltilebilir sorunlar olabileceğini ancak bu aşamada, risk olduğu iddia edilen bir yere harekata hazırlık süreçlerini tamamlamayan Kimon gemisinin gönderilmesinin mantıksız olduğunu savunuyor. Bu kesim, geminin siyasi amaçlar için araçsallaştırıldığını iddia ediyor.

Entegrasyon Süreci ve Tip Organizasyonu

Geminin inşa ve donatım süreçlerinde, işin doğası gereği, mevcut eski gemilerle bir entegrasyonun mutlaka düşünülmüş olduğunu değerlendiriyorum. Kimon gemisi ile farklı unsurlar arasında ne ölçüde ve ne kadar sürede bir entegrasyon sağlanabileceği konusunda somut bir değerlendirme yapmak için açık kaynak bilgileri de yeterli olmayacaktır.

Diğer eski tip gemilere oranla Kimon tam anlamıyla dijital bir platform. Üretici Thales firmasının tanıtım kaynaklarında; örneğin, her ne kadar sahada henüz tam olarak doğrulanmamış olsa da Sea Fire AESA radarının saniyenin binde biri hızında radar taraması yaptığı ve 300 kilometreyi aşan hava sahası kapsama alanında saldırılara karşı erken ihbar sağladığı ve radarın 90 dereceye varan yükselme açısına kadar 800'den fazla hedefi tespit ve takip edebildiği belirtilmektedir. Bunlar kitabi bilgiler. Bu ve benzeri teknik bilgiler kapsamında eski gemilerin böyle bir modern bir gemi ile harekât alanında eş güdümlü hale getirilmesi Bakan Dendias’ın temenni ettiği ölçüde kısa bir sürede olmayabilir.

Diğer bir ihtimal ise 2030 yılına kadar sürecek olan modern bir tip inşası sürecini ve teslimatını bütüncül bir bakış içinde değerlendirmiş olabilecekleridir. Bu kapsamda; Fransa’dan diğer üç adet eş geminin gelmesini bekliyor olmaları da tutarlı görülebilir. En yakın zamanda gelmesi beklenen HS Nearchos (F-602)’un intikalini müteakip, diğer eski gemilerden ayrı olarak, eş gemi bazında kullanım konseptlerinin harekât, eğitim, personel ve materyal gibi sacayaklarını ve tip organizasyonunu bir temele oturtabilirler.

Dünyaya Verilmeye Çalışılan Mesajlar

Teknik tartışmaların ötesinde Kimon'un siyasi ve sembolik kullanım biçimi de dikkat çekmektedir. Dendias’ın Kimon açıklamalarının ortaya çıkardığı bir kısım hakikatler ve olasılıklar karşısında; gemi üzerinden imaj yüklü siyasi ve askeri propagandayı daha ön plana almış görünüyorlar. Operasyonel tartışmaların yanında, Kimon'un Yunan dış politika söyleminde sembolik ancak güçlü bir rol üstlendiği görülmektedir.

Örneğin; Fransız Charles de Gaulle uçak gemisinin beraberindeki diğer yabancı gemilerle Güney Kıbrıs’a uğramaları ve aynı anda Kimon ve Psara gemilerinin orada bulunmaları fırsatı kaçırılmadı. Fransa'nın domine ettiği askerî varlığı Yunanistan'ın Helen dünyasını koruma söylemiyle aynı stratejik tablo içinde göstererek iki farklı gerekçeyi ‘‘Evrensel Helenizm’’ başlığı altında ortak bir siyasi anlatı içinde sunmaya başladılar.

Diğer yandan, Macron ve Mitçotakis’in Kimon’un köprüüstünde gemi komutanı ile fotoğrafları yayınlandı. Bu manada açık kaynaklarda gemi komutanının kimlik bilgileri de manşetlere taşındı. Gemi komutanının uygulamalı fizik gibi üst düzey teknolojiye hâkim bir eğitim geçmişi var. Bütün bu tutarsızlıklar içinde böyle bir geminin komutan atamasında liyakati öne çıkardıkları anlaşılıyor.

Sonuç itibarıyla, Belharra sınıflı gibi modern teknolojilere sahip harp gemilerinin; ihtiyaç, proje planlama, gemi inşa, donatım, eğitim ve kabulü süreçleri öncesinde, esnasında ve sonrasında bilimsel ve metodolojik bir planlama yapılması gerekirdi.

Yunan teknik alt yapısı bu teknolojik dönüşümü sağlayabilir mi?

Teknolojik ve lojistik alanlardaki dışa bağımlılık ile savunma bütçelerinin yeterli düzeye ulaşamamış olması, beklenen dönüşümün önündeki en önemli yapısal kısıtlar olarak dikkat çekmektedir. Bu nedenle, modern platformların envantere girmesiyle elde edilen kazanımların, uzun süreli bir kriz veya harp ortamında ne ölçüde sürdürülebileceği sorusu önemini korumaktadır.

2030 yılına kadar olan ilk safhada ve sonrasındaki olası yeni safhalarda bu ve benzeri modern gemilerin özellikle onarım ve idamelerinin kendi milli imkanları ile nasıl ve ne kadarının sağlanabileceğini göreceğiz.

Ancak, 2024 yılı sonlarına kadar kısmen âtıl durumda olan Yunan tersanelerinin geçen yılın başlarından itibaren artan iş hacmi ile ülkenin gayri safi milli hasılasına katkısını yüzde 1,5’e çıkardığı ve beş yıl içindeki hedeflerinin ise yüzde 2,5 olduğu belirtiliyor. Yeni savunma projeleri ve olası dış destekler bu oranları daha da artırabilir. Fakat bütün bunlar gerçekçi siyasi hedeflere bağlı olan konular.

Donanma, yalnızca modern savaş gemilerinden ibaret değildir; bu gemileri etkin ve sürdürülebilir biçimde kullanabilen insan kaynağı, eğitim sistemi, teknik ve lojistik altyapı, bakım-onarım kapasitesi ve kurumsallaşmış doktrinel birikimle anlam kazanan bütüncül bir güç unsurudur.

Önümüzdeki bir iki yıl içinde Yunanistan’ın sadece bir kısım modern gemileri mi satın aldığını, yoksa teknik altyapı kapasitesinin elverdiği ölçüde sürdürülebilir modern bir deniz gücü mü kurmaya çalıştığını anlamış olacağız.

Kaynaklar:

Karvounopoulos, Paris, ‘‘Greece’s Major Risks in the War’’, Data Journalists, 14 Nisan 2026, https://www.datajournalists.co.uk/2026/04/14/greece-s-major-risks-in-the-war/?lang=en (Son Erişim Tarihi: 27 Mayıs 2026).

‘‘Τα μεγάλα ρίσκα της Ελλάδας στον πόλεμο’’, Data Journalists, YouTube, Nisan 2026, https://www.youtube.com/watch?v=d75DHGc6TfM&t=2s (Son Erişim Tarihi: 30 Mayıs 2026).

Cleaver, Tom, ‘‘Dendias: Cyprus can now feel safe’’, Cyprus Mail, Nisan 2026, https://cyprus-mail.com/2026/03/05/dendias-cyprus-can-now-feel-safe?utm_source=chatgpt.com (Son Erişim Tarihi: 30 Mayıs 2026).

Kampouris, Nick, ‘‘How a Greek Frigate Solves the West’s Cost Problem Against Iranian Drone Swarms’’, Greek Reporter, 14 Mart 2026, https://greekreporter.com/2026/03/14/greek-frigate-solve-cost-problem-iranian-drones/ (Son Erişim Tarihi: 27 Mayıs 2026).

‘‘Sea Fire: testimonial from the commander of the Admiral Ronarc’h’’, Thales Group, https://www.thalesgroup.com/en/solutions-catalogue/defence/naval/sea-fire (Son Erişim Tarihi: 27 Mayıs 2026).

‘‘Yunanistan’ın yeni savaş gemisini bulduk: HS Kimon ne kadar güçlü?’’, GZT Youtube Kanalı, Şubat 2026, https://www.youtube.com/watch?v=7KArubUSlL8 (Son Erişim Tarihi: 27 Mayıs 2026).

‘‘Military Exercises with Kimon, Patriots, and Drones’’, OEMA, 16 Mart 2026, https://en.protothema.gr/2026/03/16/military-exercises-with-kimon-patriots-and-drones/ (Son Erişim Tarihi: 29 Mayıs 2026).

‘‘Who is Commander Ioannis Kizanis, the captain of the frigate HS Kimon’’, OEMA, 19 Aralık 2025, https://en.protothema.gr/2025/12/19/who-is-commander-ioannis-kizanis-the-captain-of-the-frigate-hs-kimon/ (Son Erişim Tarihi: 27 Mayıs 2026).

‘‘Greek officer recognized for work with LLNL’’, Lawrence Livermore National Laboratory LLNL, 23 Ocak 2009, https://www.llnl.gov/article/32961/greek-officer-recognized-work-llnl (Son Erişim Tarihi: 27 Mayıs 2026).

Fischer, John, ‘‘Fall Graduation Awards Ceremony Honors Top NPS Students, Faculty’’, Naval Postgraduate School NPS, 10 Aralık 2008, https://nps.edu/-/fall-graduation-awards-ceremony-honors-top-nps-students-faculty (Son Erişim Tarihi: 29 Mayıs 2026).

‘‘Greece-France-Defence-Diplomacy’’, gettyimages, 25 Nisan 2026, https://www.gettyimages.com/detail/news-photo/frances-president-emmanuel-macron-greets-kimons-commander-news-photo/2272391647 (Son Erişim Tarihi: 30 Mayıs 2026).

Cleaver, Tom, ‘‘Christodoulides, Mitsotakis visit Greek frigate off Cyprus coast’’, Cyprus Mail, 09 Mart 2026, https://cyprus-mail.com/2026/03/09/christodoulides-mitsotakis-visit-greek-frigate-off-cyprus-coast (Son Erişim Tarihi: 30 Mayıs 2026).

‘‘Yunan tersaneleri atağa geçiyor’’, Haber Denizde, 21 Şubat 2025, https://www.haberdenizde.com/denizde-gundem/yunan-tersaneleri-ataga-geciyor/ (Son Erişim Tarihi: 27 Mayıs 2026).

‘‘Yunan Bakan Dendias'tan İtiraf! ‘‘Sizden Saklamayacağım, Bütçemiz Yeterli Değil’’, CNN Türk, YouTube, Mayıs 2026, https://www.youtube.com/watch?v=Wo9jMe7NQVs (Son Erişim Tarihi: 30 Mayıs 2026).