Topkapı Sarayı’nın girişinde bulunan ve Osmanlı döneminde para basım faaliyetlerinin yürütüldüğü Darphane-i Âmire yapıları, restorasyonun ardından müze kompleksine dönüştürüldü. Daha önce bir bölümü yıkılan, bir bölümü ise depo olarak kullanılan 16 tarihi yapıdan beş galeri oluşturuldu. Ekim ayında açılması planlanan komplekste 10 binden fazla eser ziyaretçilerin karşısına çıkacak.

İhsan Yılmaz'ın aktardığına göre, Milli Saraylar İdaresi Başkanı Dr. Yasin Yıldız, Darphane-i Âmire’nin müze kompleksine dönüştürülmesi fikrinin 2019 yılında Topkapı Sarayı’nın Milli Saraylar Başkanlığı’na bağlanmasıyla gündeme geldiğini belirtti.

“Bu mekânda yer alan toplam 16 tane bina, aralarındaki sokaklar, meydanlar ve yapıların karakterini Bilim ve Değerlendirme Kurulu hocalarımızla birlikte incelendikten sonra buranın, Topkapı Sarayı’ndaki depolarda bulunan ve sergilenme imkanı olmayan dünyaca ünlü koleksiyonların sergilenebileceği bir müzeler bütünü, bir müze kompleksi olarak değerlendirilmesinin oldukça doğru bir yaklaşım olacağını düşündük.”

Yaklaşık 17 bin metrekarelik alana yayılan kompleksin planlamasında yapıların mimari özellikleri ile koleksiyonların ihtiyaçları birlikte değerlendirildi.

Komplekste Porselen Müzesi, Hat Müzesi, Darphane Müzesi ve Milli Saraylar Silah Koleksiyonu’nun da bulunduğu beş galeri yer alacak. Topkapı Sarayı’nın depolarda bulunan koleksiyonlarının önemli bir bölümü ilk kez sergilenecek.

Topkapı Sarayı’nın dünyaca ünlü hat koleksiyonunun da kapsamlı biçimde sergileneceğini belirten Yıldız, “Sadece Hat Müzesi’nde 2 binden fazla eser sergilenecek” ifadelerini kullandı.

Milli Saraylar Silah Koleksiyonu’ndan 2 bin 500’den fazla objenin de müzede yer alacağını belirten Yıldız, Darphane Müzesi’nde ise bölgenin tarihinin ve Darphane döneminden kalan eserlerin ziyaretçilere aktarılacağını söyledi.

Kompleksin en geniş bölümü Topkapı Sarayı’nın yaklaşık 5 bin parçalık porselen koleksiyonuna ayrıldı. Yıldız, koleksiyonun medeniyetlere göre sınıflandırılacağını belirterek şu bilgileri verdi:

“Bu müzede biz porselenler ait oldukları medeniyete göre bir kürasyon yapıyoruz. Öncelikli olarak üç farklı hanedan dönemine ait Çin porselenleriyle başlayıp ardından Japon, Vietnam ve İran porselenlerini; yani farklı medeniyetlerden Osmanlı coğrafyasına gelmiş porselenleri kapsamlı bir şekilde sergiliyoruz.”

Müzenin ikinci bölümünde Avrupa porselenleri ile Eser-i İstanbul koleksiyonu ve Yıldız Porselen Fabrikası’nın üretimleri yer alacak. Yıldız Porselen Fabrikası’nın 1890’dan beri faaliyet gösterdiğini belirten Yıldız, bu koleksiyonun da müzede özel bir bölümde sergileneceğini söyledi.

Komplekste yer alacak beş galerinin belirlenmesinde Topkapı Sarayı’nın koleksiyonları ve tarihi yapıların özellikleri etkili oldu. Yıldız, müzelerin hangi koleksiyonlara ayrılacağının belirlenme sürecini şöyle anlattı:

“Bu konuda bizi yönlendiren ana tema, tabii ki sanat koleksiyonlarımızın durumu oldu. Tabii buradaki binalardan hangisinin hangi esere tahsis edileceği konusunda da binaların kondisyonları, altyapıları ve burada yapılan restorasyon uygulamaları ikinci yönlendirici unsur oldu. Dolayısıyla bu konudaki ilk belirleyicinin eserler ve koleksiyonlar olduğunu söyleyebilirim. İkinci belirleyici noktanın ise yapıların hacmi ve mimari üslubu ile döneminin bize anlattığı hikâyenin belirleyici olduğunu söyleyebilirim.”

Darphane-i Âmire’nin müze kompleksine dönüştürülmesinde tarihçi İlber Ortaylı’nın da uzun yıllardır dile getirdiği Çin porselenlerinin sergilenmesi fikri hayata geçirildi.

Yıldız, Ortaylı’nın özellikle Topkapı Sarayı’ndaki Çin porselenlerinin ziyaretçilerle buluşmasını önemsediğini belirterek, “Kendisinin de bilimsel katkılarıyla buradaki beş müzeden bir tanesi olan Porselen Müzesi’nin Çin koleksiyonları bölümü oluşturulmuş oldu” dedi.