IBS Sigorta ve Reasürans Brokerliği Üst Yöneticisi (CEO) Murat Çiftçi, veri merkezlerinde risk yönetiminin yalnızca fiziksel varlıkların sigortalanmasıyla sınırlı ele alınamayacağını aktararak, iş durması, gelir kaybı, siber riskler ve üçüncü taraf sorumluluklarının da bütüncül bir sigorta programı içinde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, yapay zeka, bulut bilişim ve dijitalleşmenin hız kazanmasıyla veri merkezleri, önemli altyapı yatırımları arasına giriyor.

Çok sayıda kurumun verisini, dijital operasyonlarını ve kritik uygulamalarını aynı altyapı üzerinde barındıran bu tesislerde meydana gelebilecek bir olay, yalnızca veri merkezi işletmecisini değil, buradan hizmet alan çok sayıda şirketin operasyonlarını da etkileyebiliyor. Milyarlarca dolarlık teknoloji yatırımlarını barındıran söz konusu tesisler, yangın, elektrik kesintisi, soğutma sistemi arızaları ve doğal afetlerin yanı sıra siber saldırılar ve hizmet kesintileri gibi birbirini tetikleyebilen çok katmanlı risklerle karşı karşıya kalabiliyor.

Veri merkezlerinde özellikle kesintisiz güç kaynakları, jeneratörler, batarya sistemleri ve yoğun enerji tüketen teknolojik ekipmanlar, yangın riski açısından dikkatle incelenmesi gereken alanların başında geliyor. Bunun yanında sıcaklık ve nem seviyesinin belirli sınırlar içinde tutulmasını sağlayan soğutma sistemlerinde meydana gelebilecek arızalar da kritik teknoloji altyapısının zarar görmesine veya hizmetin kesintiye uğramasına neden olabiliyor.

Veri merkezlerinde yaşanabilecek bir kesintinin finansal etkileri, fiziksel hasarın ötesine geçebiliyor. İş durması teminatı, poliçe şartları doğrultusunda, fiziksel bir hasar nedeniyle faaliyetlerin kesintiye uğramasından doğan kayıplara karşı koruma sağlayabiliyor. Ancak her kesinti, teminat kapsamına girmiyor. Bu nedenle poliçe oluşturulurken kapsamın, limitlerin, bekleme sürelerinin, istisnaların ve teminatı devreye sokan koşulların dikkatle değerlendirilmesi gerekiyor.

Özellikle ticari siber güvenlik sigortası kapsamında veri ihlali, siber olay müdahale giderleri, sistemlerin yeniden devreye alınması ve siber olaylardan kaynaklanan iş kesintisi gibi başlıkların, veri merkezinin faaliyet modeli ve mevcut diğer poliçeleriyle incelenmesi büyük önem taşıyor.

- "Zincirleme sonuçlara bakmak gerekiyor"

Açıklamada görüşlerine yer verilen Çiftçi, veri merkezlerini diğer ticari ve endüstriyel tesislerden ayıran en önemli unsurlardan birinin operasyonların kesintisiz sürdürülmesi gerekliliği olduğunu vurguladı.

Bir veri merkezinde fiziksel hasarın boyutundan bağımsız olarak hizmetin kesintiye uğramasının çok daha geniş ekonomik etkiler yaratabileceğine dikkati çeken Çiftçi, "Elektrik altyapısındaki bir sorun, soğutma sisteminin devre dışı kalması veya kritik bir ekipmanın arızalanması, sunucuların çalışmasını etkileyebilir ve bunun sonucunda hizmet verilen şirketlerin operasyonlarında da kesinti yaşanabilir. Dolayısıyla burada yalnızca binanın veya ekipmanın değerine değil, bir olayın yaratabileceği zincirleme sonuçlara bakmak gerekiyor." değerlendirmesini yaptı.

Riskin finansal boyutunun yalnızca zarar gören ekipmanın yenilenme maliyeti üzerinden hesaplanamayacağını aktaran Çiftçi, şunları kaydetti:

"Bir olay sonrasında hasar gören ekipmanın bedeli hesaplanabilir. Ancak veri merkezinin birkaç saat veya birkaç gün hizmet verememesinin yaratacağı finansal kayıp, çok daha büyük olabilir. Bu nedenle fiziki hasar teminatı ile iş durması riskinin birbirinden bağımsız değil, birbirini tamamlayan yapılar olarak ele alınması gerekiyor. Sigorta programı oluşturulurken olası bir kesintinin süresi, gelir üzerindeki etkisi, hizmet bağımlılıkları ve operasyonun yeniden ayağa kaldırılması için gereken süre, doğru analiz edilmeli."

Çiftçi, siber güvenlik sigortası ile fiziksel varlık sigortalarının birbirinin alternatifi olmadığını belirterek, "Bir veri merkezinin karşı karşıya olduğu risk, yalnızca fiziksel veya dijital olarak sınıflandırılamıyor. Bir siber saldırı, hizmet kesintisine neden olabilir, teknolojik altyapıda yaşanan bir sorun ise müşterilerin sistemlerine erişimini etkileyebilir. Bu nedenle siber riskler, fiziki hasar, iş durması ve sorumluluk risklerinin birbiriyle nasıl etkileşime girdiğinin bütüncül olarak değerlendirilmesi gerekiyor. Asıl mesele poliçe sayısını artırmak değil, farklı poliçeler arasında teminat boşluğu oluşmasını önleyecek doğru yapıyı kurmak." ifadelerini kullandı.

Veri merkezlerinin yatırım büyüklüğü, kullandığı teknoloji, enerji altyapısı, müşteri profili ve hizmet modellerinin birbirinden farklı olması nedeniyle tek tip bir sigorta yaklaşımının her işletmenin ihtiyacını karşılamayabileceğine işaret eden Çiftçi, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Veri merkezlerinde sigorta programı oluşturulurken önce tesisin nasıl çalıştığını anlamak gerekiyor. Kritik ekipmanların neler olduğu, enerjinin hangi kaynaklardan sağlandığı, yedekleme sistemlerinin nasıl yapılandırıldığı, soğutma altyapısında hangi bağımlılıkların bulunduğu, olası bir kesintinin ne kadar sürede telafi edilebileceği ve üçüncü taraflara karşı hangi yükümlülüklerin bulunduğunun tespit edilmesi gerekiyor. Bu unsurlar, sigorta programının yapısını doğrudan etkiliyor. Bu kapsamda mal varlığı ve makine kırılması gibi fiziksel risklere yönelik çözümlerin yanı sıra iş durması, elektronik ekipman, siber riskler ve üçüncü taraf sorumluluklarının da işletmenin faaliyet yapısına göre değerlendirilmesi, büyük önem taşıyor. Büyük ölçekli ve yüksek bedelli yatırımlarda ise ihtiyaç duyulan kapasitenin oluşturulmasında uluslararası sigorta ve reasürans piyasalarına erişim önem kazanıyor."

Çiftçi, Türkiye'de veri merkezi yatırımlarının gelişmesiyle sigorta sektöründe bu alana yönelik özel risk analizleri ve teminat yapılarının önem kazanacağını aktararak, gelecek dönemde teknoloji altyapısının sigortalanmasının daha stratejik bir alan haline geleceğini anlattı.

IBS olarak veri merkezi işletmecilerinin ve yatırımcılarının fiziksel, operasyonel ve dijital risklerini analiz ettiklerini vurgulayan Çiftçi, "Mevcut sigorta programlarındaki teminat, limit ve olası koruma boşluklarını değerlendiriyor, ihtiyaçlara uygun sigorta ve reasürans alternatiflerinin yapılandırılması için danışmanlık sunuyoruz. UIB ile sahip olduğumuz uluslararası pazar erişimimiz sayesinde özellikle yüksek bedelli ve kompleks teknoloji yatırımlarında farklı kapasite ve teminat alternatiflerini değerlendirerek, müşterilerimizin sürdürülebilir risk yönetimi yaklaşımı oluşturmasına destek oluyoruz." ifadelerini kullandı.