Biruni Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nde TÜBİTAK destekli proje kapsamında geliştirilen yapay zeka tabanlı "HydraLight" sistemi, trafik ışıklarını şehir genelinde koordineli şekilde yöneterek trafik yoğunluğunu azaltmayı hedefliyor.

Üniversiteden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Biruni Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Güray Yılmaz, büyük şehirlerde trafik yoğunluğunun yalnızca ulaşım sürelerini uzatan bir problem olmaktan çıktığını belirtti.

Yılmaz, yoğun kavşaklarda oluşan araç kuyruklarının ekonomik kayıplar, yakıt tüketimi, karbon salımı ve yaşam kalitesi üzerinde doğrudan etkili olduğunu vurgulayarak, "HydraLight" çalışmasının klasik zaman ayarlı trafik ışığı sistemlerine alternatif olarak geliştirildiğini aktardı.

Sistemin trafik ışıklarını birbirinden bağımsız noktalar olarak değil, şehir genelindeki ortak ulaşım ağının bir parçası olarak değerlendirdiğini kaydeden Yılmaz, "Sistem yalnızca mevcut araç yoğunluğunu analiz etmiyor, aynı zamanda trafik akışının ilerleyen dakikalarda nasıl değişebileceğini de öngörebiliyor. Böylece trafik ışıkları pasif bir yapı olmaktan çıkarak daha akıllı karar mekanizmasına dönüşüyor." ifadelerini kullandı.

Yılmaz, geliştirilen sistemin yapay zekanın güncel yöntemlerinden biri olan çok ajanlı derin pekiştirmeli öğrenme, grafik dikkat ağları ve Transformer tabanlı zaman modelleme yaklaşımlarını bir araya getirdiğini belirtti.

HydraLight'ın öne çıkan özelliklerinden birinin de "Global Context Pooling" modülü olduğunu aktaran Yılmaz, yapay zekanın tüm trafik ağına ilişkin genel yoğunluk verisini analiz ederek söz konusu veriyi kavşaklarla paylaştığını ifade etti.

Yılmaz, böylece herhangi bir bölgede oluşan sıkışıklığın diğer bölgelere yayılmadan önce tespit edilebildiğini vurguladı.

Araştırma kapsamında geliştirilen yöntemin, uluslararası çalışmalarda yaygın kullanılan RESCO trafik simülasyon ortamında test edildiğine değinen Yılmaz, çalışmanın yalnızca teorik bir model olarak kalmadığını belirterek, şunları kaydetti:

"Deneylerde hem düzenli kavşak yapıları hem de gerçek şehir yapısını temsil eden karmaşık trafik ağları kullanıldı. HydraLight, özellikle karmaşık ve düzensiz şehir ağlarında mevcut ileri seviye yapay zeka tabanlı trafik kontrol yöntemlerine kıyasla güçlü performans gösterdi. Yapılan testlerde ortalama seyahat süresinde yüzde 13,07'ye varan azalma sağlandı."

Akıllı trafik yönetim sistemlerinin sürdürülebilir şehircilik açısından da önemli olduğunu aktaran Yılmaz, trafik ışıklarının daha verimli çalışmasının araçların gereksiz bekleme sürelerini azaltabileceğini ifade etti.

Yılmaz, "Bu durum yakıt tüketiminin düşmesine, karbon salımının azalmasına ve şehir içi ulaşımın daha sürdürülebilir hale gelmesine katkı sağlayabilir. Yapay zeka destekli trafik yönetim sistemlerinin gelecekte daha çevre dostu ve ölçeklenebilir şehir altyapılarında önemli rol üstleneceğini düşünüyoruz." değerlendirmesini yaptı.