Yeni Gemiler, Eski Sorunlar: Yunan Donanmasında Personel Krizi
Yunanistan Fransa’dan ısmarladığı Belharra sınıfı fırkateynlerin ilki olan HS Kimon (F-601) isimli fırkateynine kavuştu.
Yunanistan Fransa’dan ısmarladığı Belharra sınıfı fırkateynlerin ilki olan HS Kimon (F-601) isimli fırkateynine kavuştu. Geminin Yunanistan’a gelişi tabiatıyla büyük bir heyecan yarattı. 25 Milyar Euroluk ‘‘Aşil Kalkanı’’ isimli projenin de bir parçası sayılabilecek gemiyi ülkelerine getirmeyi başardılar. Yeni gemi karşılama töreninde; üç farklı çağa ait Olympias, Kimon ve Averof gemilerini borda hattı nizamında sıraladılar. Dış İşleri Bakanı Dendias’ın dediği gibi ‘‘Yunan halkının denizle olan zamansız ilişkisi’’ düzleminde kendilerince asırlardır süregelen bir geleneğin tezahürünü ve felsefi bir tanımın görselini de sunmuş oldular. Yunan hükümetinin ‘‘2030 Gündemi’’ savunma dönüşümü projesi için iyi bir reklam oldu.
Üstelik aynı sınıf gemilerden daha gelenler de olacak. HS Nearchos (F-602)’un deniz testlerinin devam ettiği, HS Formion (F-603)’un donatım aşamasında olduğu ve HS Themistokles (F-600)’ün inşa sürecinin başladığı bilinmektedir.
Bütün bu mesajlar ve süreç güzel. Gösteri de güzel. Ancak kamuoyunun bir kısmının içten içe şüpheleri ve endişeleri devam ediyor.
Ekathimerini de çıkan bir makalede; Kimon gemisi her ne kadar bir umut aşısı olsa da Yunanistan’ı deniz gücünden ve gemi inşa kapasitesinden mahrum bırakanların politikacılar olduğu ifade edilmektedir. Politikacıların savurganlığı, popülizmi ve yolsuzlukları vurgulanmaktadır. Bu hatırlatma geleceğe yönelik bir uyarı niteliği de taşıyor.
Ancak aynı yazıda geçmişteki siyasi olumsuzluklara ve yaşlanmış filolarına rağmen Yunanlı denizcilerin ‘‘Kimon’’ gururundan ve mesleki çabalarından da bahsedilmektedir. Makalenin başlığının ‘‘Kimon, Bir Umut Aşısı’’ olması da bu nedenle olsa gerek…
Kimon bir ümit sağlamış olsa da diğer Yunan açık kaynaklarına da baktığınızda, şimdilik, çok pembe bir tablo ortaya çıkmıyor. Neden mi?
Yunanistan Silahlı Kuvvetleri, çok sayıda istifalar, yetersiz personel temini ve askerî kariyerlere olan ilginin azalması nedeniyle giderek büyüyen bir personel kriziyle karşı karşıya bulunuyor. Bu durum Deniz Kuvvetlerini de direkt etkiler bir vaziyete gelmiş görünüyor. 2025 yılında Yunan Donanmasında 276 istifa ile karşı karşıya kalındığı belirtiliyor. Bazı kaynaklarda bunlar arasında üst düzeyde olanların bulunduğu iddia ediliyor. Yeni katılıp eğitimleri sürenler arasından da ayrılanların olduğu ifade ediliyor. Personel seçim aşamalarına katılımın da öngörülen aday sayısının yüzde 50’sinin altında kaldığı belirtiliyor.
Ancak daha iyi bir tahlil yapılabilmesi için toplam rütbeli personel sayısından emin olmak ve açık kaynaklara yansımış olan 276 rakamının rütbelere ve görevlere göre olan dağılımını da bilmek gerekiyor. Teyide açık bazı haber kaynaklarında deniz subayı sayısı 3.000-3.800 arasında değişiyor. İstifaların hepsi subay kaynaklı olsa yüzde 7 ila 9 arasında bir oran ortaya çıkıyor. Açık kaynak rakamlarına güvenip bir sonuç çıkarmak yine de hata olur. Bununla birlikte son 5 yılın rakamlarını bilip bu dönemin bir mukayesesini de görmek lazım.
Bu tip oransal dağılımları açık kaynaklardan bulmak çok zor tabi. Ancak kamuoyuna yansımış bir panik havası ve personel özlük haklarında hükümetin iyileştirme çabaları; ciddi bir problem olduğu yönünde bizlere bir ipucu veriyor.
Bu istifalar aslında çok yeni bir şey değil. Geçmişte de vardı. Son birkaç yıldır ise fazla dillendirilen bir konu haline geldi. Örneğin 2023’te diğer bir açık kaynakta; düşük maaşlar ve olumsuz çalışma koşulları gündeme getirilmiş. Personelin asli görevleriyle doğrudan bağlantılı olmayan işlerde görevlendirilmesinin, ödenmeyen fazla mesailerin, iş kaynaklı stresin, barınma sorunlarının ve asker ailelerinin yaşam kalitesi gibi unsurların personel arasında yaygın hoşnutsuzluğa neden olduğu belirtilmektedir.
Ancak 2025’in ikinci yarısından itibaren günümüze kadar olan dönemde bu konu daha da fazla gündeme getirilmeye başlandı. 25 Milyar Euroluk bir savunma sistemi kurulurken personelin yeni sistemlere ve yeni kadro, görev ve organizasyonel yapılanmalarına da hazırlanması gerekiyor. Yeni personel temini ve eğitimi, mevcudun oryantasyonu, maaşlar, sosyal imkânlar…
Asıl kök sebep tabi ki Yunan siyasetinin geleneksel tarzı. Siyasi hedeflerin tutarsızlıkları ülkeyi yeni bir iflas ve maceraya götürme potansiyeli taşıyor. Örneğin, ilgin olmadığı halde, Doğu Akdeniz’i kafaya takıp Kuvvet Yapını da buna göre planlamaya kalkarsan konseptin sacayaklarının gerekliliklerinde ifrata kaçar ve böyle sorunlarla karşılaşabilirsin. Bununla birlikte; stratejik öncelikleri netleştirmeden yapılan bölgesel iş birliği arayışları ile vakit geçirmenin de sonu bellidir. Hayaller ve gerçekler her zaman birbirini tutmuyor işte.
Askeri personel sorunu sadece Yunanistan’a da özgü gözükmüyor. Farklı kök sebeplere bağlı olarak diğer bazı Avrupa ülkelerinde de bu sorun görülmektedir. Örneğin Almanya’da Kara Kuvvetlerinde 2020 yılında, takım seviyesinin üstündeki rütbelilere ayrılan kadroların yüzde 18'inin boş olduğu, bu oranın 2024'te yaklaşık yüzde 20 olduğu takım seviyesinde ise yüzde 28'e çıktığı aktarılmaktadır. Netice itibarıyla; demografik daralma, özel sektör maaş rekabeti ve teknik uzman açığı Avrupa genelinde askerî personel sistemlerini zorluyor.
Diğer yandan konu; dünya ve Avrupa genelindeki toplumsal ve teknolojik değişimlere de bağlanabilir. Modern teknolojiler, dijitalleşme ve siber tehditlerin artışı, askerlik mesleğinin niteliğini değiştirmekte; askeri kurumların aradığı beceri ve yetkinlikleri de dönüştürmektedir. Buna bağlı farklı eğitim türleri de gelişiyor. Personel özlük hakları ve ihtiyaçları ile aile destek tarzları da değişmektedir. Bu durum Amerika’daki Askeri Personel Yönetim Seminerlerindeki tartışmalarda ve sonuç raporlarında da görülebilir.
Bu kapsamda; Yunan donanmasındaki 276 istifa meselesi, dönemin bu yeni beceri ve yetkinlikleri açısından mı problem teşkil ediyor yoksa klasik kadro görev yerlerinin bir kısmının boşalması açısından mı sorun oluyor ya da her ikisi mi?
Her ne olursa olsun bu istifaların organizasyonel bir devamlılığın sürdürülmesine ket vurduğu da bir gerçek. Personel açığı harekât ve personel ile sınırlı kalmayıp istihbarat, lojistik ve eğitim gibi diğer unsurların da olumsuz etkilenmesine neden olabilir. Bu durum Kimon fırkateyni ve benzerlerinin müteakip dönemde birçok sorunla boğuşacağının habercisi. Yabancı askeri malzeme ve silah tüccarlarının şimdiden erketede hazır olarak beklediklerini varsayabiliriz. Netice itibarıyla, platform merkezli bir yenilenme ve modernizasyon tuzağına düşme ihtimalleri çok yüksek görünüyor.
Sonuç olarak; Kimon gemisi ile başlayan bu hevesin alt yapısının henüz hazır olmadığı gerçeği ortada. Daha fazla açık veri olduğu takdirde daha ayrıntılı fonksiyonel bir analiz yapılabilir elbette. Mesele bu yeni platformlarını küçümsemek değil. Bu, doğru da olmaz. Üstelik geminin üzerindeki silah sistemleri öyle yabana atılacak cinsten de değil. Ama şu hali ile bakıldığında bile alt yapı, destek unsurları, yetişmiş personel, materyal ve sürdürülebilirlik açısından daha gidecekleri çok mesafe olduğunu değerlendiriyorum. Kimon bir umut aşısı olabilir; fakat bu aşı tek başına bütün bir bağışıklık sistemi için yeterli gözükmemektedir.
Kaynaklar:
Papachelas, Alexis, ‘‘‘Kimon’, an injection of optimism’’, Ekathimerini, 21 Ocak 2026, https://www.ekathimerini.com/opinion/1292907/kimon-an-injection-of-optimism/ (En Son Erişim: 22 Şubat 2026)
‘‘Greek Armed Forces Face Deepening Staffing Crisis’’, Tovima, 28 Ocak 2026, https://www.tovima.com/society/greek-armed-forces-face-deepening-staffing-crisis/ (En Son Erişim: 22 Şubat 2026)
Hellenic Navy, https://www.ellinikos-stratos.com/en/naytiko/ (En Son Erişim: 22 Şubat 2026)
Zgardanas, George, ‘‘Tackling Recruitment and Retention in European Armed Forces: Exploring Military Personnel Resignations in Greece’’, KEDISA, 31 Ağustos 2023, https://kedisa.gr/en/tackling-recruitment-and-retention-in-european-armed-forces-exploring-military-personnel-resignations-in-greece/ (En Son Erişim: 22 Şubat 2026)
‘‘Alman ordusunda büyük personel sıkıntısı’’, DW, 11 Mart 2025, https://www.dw.com/tr/alman-ordusunda-b%C3%BCy%C3%BCk-personel-s%C4%B1k%C4%B1nt%C4%B1s%C4%B1/a-71888489 (En Son Erişim: 24 Şubat 2026)
Military Personel Management, Subcommittee Report, 16 Mayıs 2019, https://www.congress.gov/116/chrg/CHRG-116hhrg37527/CHRG-116hhrg37527.pdf (En Son Erişim: 24 Şubat 2026)
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.