Zeka ve özzeka!

Haber başlığı bu: "Yapay zeka yönetici olup çalışanı kovdu: Şirket sermayesi beş ayda eridi
ABD’de bir perakende mağazasının yönetimi yapay zeka asistanı Claude’a bırakıldı. Çalışanlardan birini işten çıkaran Claude’un yönettiği mağazada 100 bin dolarlık sermaye, beş ayda 61 bin dolara geriledi."
...
Epey zaman önce en büyük Türk şirketlerinden birinde geçiyor hikaye.
Fabrika yöneticileri salı, Şirket üst düzey yöneticiler ( Genel Müdür, yardımcıları ve işletme müdürleri) cuma günü rutin toplanıyor. Güncel sorunlar kolay kısmı, bunun dışı dedikodu.
Evet dedikodu ama işin sırrı burada.

A işletmesi imalat müdürü C işletmesi muhasebe müdürüne "senin Mustafa'da iş yok, geçen gün birşey sordum, çuvalladı".
Bilgi sistem müdürü atlar. "Hadi oradan, adam acaip zeki. İşleri %10 azalttı".
C işletmesi satınalma müdürü Nalan'ı yüceltir. Itirazı olan söyler. Böyle gider toplantılar.
Sonuç: herkesin kafasında bir fikir oluşur. Hangi personel hangi konuda yetkin.
Bu neye yarar? Velev ki biri emekli oldu yada işten ayrıldı. Aynı ekip oturur yerine kimin geleceğine karar verir.
Biz buna artık unuttuğumuz "liyakat" ve "değerlendirme" diyoruz.
Bu kadar basit!
...
Sistem hiç delinmedi mi? Tabii ki delindi. Sürekli

şefinin ayakkabısını boyayıp şişirilen , diğer yöneticilerin pek bilmediği kişi de sınırlı veri sayesinde bir yer edindi. Ama biz buna "istisna" diyoruz. Geneli bozmaz istisnalar.
...
Zeka!
Zeka beklenmeyen durumlarda çözüm bulur. İçten gelir, pratiktir ( bu kelimeyi yabana atmayın!) . Zeka insanidir, eşsizdir. Malesef insandan insana değişir. Aslında bir anlamda "lanet" gibidir. Zeki insanlara bakın, ne dediğimi daha iyi anlarsınız. Onlar yorgundur, anlaşılmak için her yolu denerler. Çoğu zaman da anlaşılamadan ölüverirler.
...
Yazeka: insan ürünüdür. Insan tarafından insanın ürettiği birikim ile üretilir,eğitilir. Üretim verilerine göre veri sağlar. Pratik olamaz. Çünkü

veri bellidir.
Rahmetli Turhan Güneş (1960 anayasasının mimarı) hocam bir derste "kanunlar, anayasalar yapar, kurallar koyarsınız. Ama bir şeyi unutursunuz. Insanoğlu hesaba kitaba gelmez" demişti. İnsan pratiktir. Zeki insan daha da pratiktir.
Eeee bu yazı nasıl bitecek.
Boşverin, burada kalsın. İnsan zekası tamamlar nasıl olsa.