KEFE ya da SWOT analizi işletmenizi değerlendirirken ve planlama yaparken kullanabileceğiniz önemli bir analiz yöntemidir. Bir işletmenin iç analizine bağlı “K” Kuvvetli yönleri, “E” Eksik / Zayıf yönleri ve dışarıdan gelecek etkileri analize yönelik “F” Fırsatları, “E” Engelleri diye özetlediğimiz araştırma ve değerlendirmeler “KEFE ANALİZİNİ” oluşturur. Bu analiz, özellikle yapılacak yeni girişimler öncesinde planların daha tutarlı ve işe yarar olmalarını sağlayacaktır.

Basitçe hatırlatayım ki planlama Kimlerin Ne zaman, Ne kadar sürede, Kimlerle beraber, Nerede, Neler kullanarak, Neler yapacağının yazılı bir çalışmasıdır. KEFE analizi de bütün bu “N” ve “K” ların en az girdi ile en et etkili sonuçlar almasına yardım edecek ön çalışmadır.

İşletme içerisinde güvenilir verilerin olması iç analiz için gereken ön şarttır. Verilerin güvenilirliğini bozan en sık rastlanan hatalar zamanında girilmemiş veriler, hatalı girilmiş veriler ve özellikle de cari kartların ve stok kartlarının hatalı olmalarıdır. Bu önemli iki veri kaynağı (Cari Kartlar ve Stok Kartları) işletmenin satış, satın alma, kârlı olma veya zararda olma durumlarını doğrudan etkileyen unsurlardır. Üretim işletmelerinde Ürün Reçeteleri de doğru hazırlanmamışsa hatalı kararlar verilmesine sebep olurlar.

Cari kartlarda mükerrerlik, nokta, virgül, harf hataları, hatta kelime aralarına verilen boşluklardaki tutarsızlıklar bu kartlardan alınacak verilerin güvenilirliğini düşürmektedir. Stok kartlarındaki ve stok düzenindeki hatalar da bilhassa periyodik sayımların doğru yapılmaması ne yazık ki kârlılığı etkileyecek ciddi hatalara sebep olmaktadır.

Ürün Reçetelerine gelince, bunlar da kârı doğrudan etkileyecek ve ürünün hatalı maliyetlendirilmesine sebep olacak ciddi hataları içerebilmektedir.

İşletmenin Kuvvetli ve Eksik yani hatalı yönlerini anlamamıza yarayacak çalışmalarda bu önemli üç ana kart dışında, personel istatistikleri de önemli yer tutar. Personelin kıdemi, varsa performans kayıtları, yaptıkları tahsilin kalitatif ve kantitatif durumları, işletme içerisinde aldıkları eğitim gibi özellikler işletme için güç veya zaaf yaratacak önemli bilgileri içerirler.

Başta ifade ettiğim bu bilgilerin güvenilir bir ERP / Bilgi Akış Sistemi ile takip ediliyor olması yapılacak KEFE Analizlerinin, toplanalım, beraber olalım, yiyelim, içelim, genel şeyler konuşalım toplantılarından öteye geçerek yararlı olmalarını sağlar.

“F” ve sondaki “E” harflerinin anlamına gelince buralarda daha çok hata yapılmakta ve “KEFE” analizi sulandırılabilmektedir. “Dış Çevre Analizleri” gerek “GÜVENİLİR” dış kuruluşlardan alınan veriler gerek İşletmenin yaptırdığı anket ve analizlerden hareketle yapılması gereken analizlerdir. Örneğin gerçek Enflasyon verileri gerekli olabilir, Müşteri kalite beklentilerinin analizi, müşteri fiyat-talep beklentilerinin analizi özellikle yeni bir ürün üretilecekse bunlar için mutlaka gereklidir. Bunun yanında, rakiplerin ve tedarikçilerin benzer şekilde “güvenilir araştırmalar ile” değerlendirilmesi şarttır.

Bölgesel nüfus hareketleri, yaşa ve cinsiyete göre ürün tercihlerindeki değişimler, ülkeler arası ilişkiler ve varsa çatışmaların nasıl gelişeceğinin daha iyi tahmin edilmesi, ihracat ve ithalat konusunda gümrük ve diğer vergilerin nasıl olacağı fırsatlar ve engelleri daha doğru belirlemekte çok gereklidir. Bunlar gerekirse biri diğerini kontrol eden karşılıklı araştırmalar ile olabildiğince doğru tahmin edilmelidir.

Yapacağınız “KEFE Analizlerinde” sıkça yapılan birkaç hata türüne örnek vererek sizlere faydalı olmayı diliyorum. Bunlardan bir tanesi iç analizinde ortaya çıkan genç ve deneyimsiz personel bir eksiklik gibi görünse de yapacağınız özel iç eğitimler bunu işletmeniz için çok ciddi bir bir fırsata çevirebilir. Benzer şekilde, sektörü tanıyor diye istihdam edilen, aynı sektörden gelen (mavi veya beyaz yaka) yeni personel çoğu zaman “”K” yani kuvvetli yönünüze katkı sağlamayabilir, iyi bir yönlendirme ve liderlik yapılmayan bu tip personel kendi doğru ve “YANLIŞLARI” ile işletmenize geleceklerinden mevcut iç düzeninizi bozarak Kuvvet / Güç yerine Eksiklik / Zaaf yaratabilirler.

Anlatmak istediğim, KEFE yani “SWOT” analizleri çok ciddi bir çalışma isteyen ve doğru planlarla hedefe ulaşabilmeniz için şart olan analizlerdir. Dış çevreyi yeterince takip etmeyen yönlendiriciler ile yapılan KEFE Analizleri yukarıda bahsettiğim abesle iştigal toplantılarına dönebilir. Lütfen dikkatinizi çekmeye çalıştığım noktalara dikkat ederek vaktinizi yani ömrünüzü daha değerli sonuçlarla taçlandırın.

Ahmet Levent ÖNER

18 Mart 2026

Altıntepe