Lider Olabilmenin İlk Adımı Ve Yönetim Kademeleri Temelindeki Bazı Şartları Nelerdir?

Lider Olabilmenin İlk Adımı Ve Yönetim Kademeleri Temelindeki Bazı Şartları Nelerdir?

Yeni ürünler, verim ve kalite kavramları satılabilir ürünler ve sürdürülebilir başarı için vazgeçilmez kilit kelimelerdir.

Liderlik gerçekten de insanların beraberce iş yaptıkları her alanda yarar sağlayan bir özelliktir. Her zaman hatırlattığım gibi, bir üretim alanında lider hatta liderler yoksa o üretim elbette bir şekilde yürür, ama gerçek anlamda satılabilir çıktılar üretmek, dahası bunu sürdürülebilir kılmak sadece şansa kalır.

Yeni ürünler, verim ve kalite kavramları satılabilir ürünler ve sürdürülebilir başarı için vazgeçilmez kilit kelimelerdir. Verim satılabilirlik için daha ekonomik, rekabet edebilir fiyatları sağlarken, kalite piyasanın istediği özellikler ile güvenilirliği sağlayan üretim özelliğidir. Elbet her insan ve makina kalabalığı, her şeyi “bir şekilde” üretebilir fakat mükemmelliğe limitlenmeyen her üretim, normal dağılımın vasatlık dediğim yaklaşık yüzde altmışbeşini oluşturur. Bu yüzde altmışbeş benzer ürünler arasında artı eksi “bir sigma” iyi veya “bir sigma” kötü olan biri diğerine benzeyen mal ve hizmetleri oluşturur. Bu alanda rekabet çoktur, ciddi bir başarıysa yoktur! Bunca senelik deneyimime göre, mükemmele yaklaşan yüzde on beş arasına girmekse sadece etkin liderlik sonucu sağlanabilecek bir özelliktir.

Bir üretim işletmesini ele alırsak, bu işletmede oluşturulacak liderlik kültürü en üstten başlayarak ilk kademelere kadar etkili liderler yetişmesine katkı sağlamalıdır. Bu kültürle yetişen liderler ise, motivasyon ortamı içerisinde, gerek verim gerek kalitenin artarak sürdürülmesine sebep olacaklardır.

Unutmayınız ki iyi bir lider olarak etkili olmanın vazgeçilmez ilk şartı ise kesinlikle iyi bir öğretici olmaktan geçer. Öğretici olmaksa önce bilmekten, bilmek de elbette önce öğrenmekten geçer. Etrafınızda çok sayıda görebileceğiniz “öğrenmeden bilenler”(!) ise toplumların başına ciddi belalardır. Evet! Bilirgeçinenler de yarım bilenler de sadece verimin, kalitenin ve bunların sağlayacağı refahın düşmanıdırlar….

Burada bir saplama yapmam gerekecek. O da, İşletmeleri genel anlamda üç yönetim kademesi varmış gibi inceleme gereğidir. Bunlar yukarıdan aşağıya doğru Üst Kademe Yönetim, Orta Kademe Yönetim, İlk Kademe Yönetimdir. Bu kademelerde kullanılması gereken bilgi cinsi yani bilgi kalitesi ile kantitesi (Miktarı, yüzdesi) ortalama olarak aşağıda anlatacağım gibidir.

Üst Kademelerdeki Yöneticiler yüzde on beş ila yirmi kadar TEKNİK BİLGİ ve BECERİ kullanmak, bunun yanında yüzde elli kadar LİDERLİK BİLGİ ve BECERİSİ kullanmak, kalan yüzde otuz, otuz beş kadar da GENEL İŞLETME BİLGİ VE BECERİSİ kullanmak durumunda kalırlar.

Orta Kademelerde LİDERLİK BİLGİ ve BECERİSİ aynı düzeyde yüzde ellilerde olması gerekirken, TEKNİK BİLGİ ve BECERİLER yüzde yirmi beş, GENEL İŞLETME BİLGİ ve BECERİLERİ yüzde yirmi beş kadar kullanılabilmektedir.

İlk Kademeler ise Üst Kademenin tersine yüzde on beş, yirmi GENEL BİLGİ ve BECERİ, buna karşılık yüzde otuz, otuz beş kadar TEKNİK BİLGİ ve BECERİ kullanırlar ancak LİDERLİK BİLGİ ve BECERİSİNİN kullanılması diğer iki kademede olduğu gibi yine yüzde ellilerde olması gerekir.

Gördüğünüz gibi liderlik, her bir yönetim kademesi için vaz geçilmez ve en az yüzde elli ağırlıkta bulunması gereken bir beceridir. Hatta burada söylemeden geçemeyeceğim konu, yönetici olmayan personelin dahi “Liderlik Bilgisi” kazanarak en azından kendi kendilerine liderlik edebilmeleri ve kendi liderleri ile etkili bir ortak iletişim kurabilmelerinin çok yararlı olacağıdır.

Dönelim etkili bir lider olabilmenin vazgeçilmez ön şartına “Öğretmen” olabilme konusuna: Bir lider hangi kademede ve görevde bulunursa bulunsun, mutlaka astlarına öğretmenlik yaparak onları sıkıca takip edebilmelidir. Öğretmenlik yapmak, oryantasyondan başlayarak, kendi takımına gereken görev inceliklerini itinayla öğretebilmekten geçer. Buna bağlı olarak sahada astlarına koçluk ederken de (satış ve satın alma gibi konular için piyasada, üretim için üretimin yapıldığı sahada vb.) sağlam bir bilginin olması gerek şarttır.

Neredeyse yarım asrı bulan aktif yönetim yaşamımda gördüğüm gerçek ise her kademedeki yöneticilerin öğretmenlik konusunda ciddi eksikleri olduğudur. Lider olmak konusunda eğitilmemiş hiçbir insan ilk kademe yöneticisi dahi olmamalıdır. Olursa sadece bildiği teknik konularda tabir yerindeyse “hört zört” ederek yönetmeye çalışır ve çoğunlukla küslüklere, boş vermişliklere sebep olur. Boş veren ve küsen insandan ne kalite ne de verim beklenmez. Işini iyi yapan bir işçiyi terfi ettirerek yönetici yapan bir firma çoğunlukla iki sıkıntıyı birlikte yaşar. Bunlar “İyi bir işçisini kaybetmek ve bunun yanında kötü bir İlk Kademe Yöneticisine sahip olmaktır”

Benzer şekilde daha üst kademelere terfi ettirilecek her bir yöneticiye de liderlik bilgi ve becerisi kadar, kademeler yükseldikçe genel kültür ve olmazsa olmaz genel işletme bilgi ve becerisi kazandırılmalıdır. Bilgisi yetersiz olarak atanan her yönetici uzun vadede asla başarılı olamaz.

Günümüzde sürdürülebilir başarı için yöneticilerin kendi fonksiyonları dışında da bilgi ve becerilere sahip olmaları gereklidir. Mali konular olsun; ikna, satıcılık, müzakere becerileri gibi konular olsun, kademeler yükseldikçe mutlaka öğrenilmesi gereken konulardır. Bu bilgi ve becerileri edinmeden kademe alan yöneticiler sadece iyi iletişimle ve bazen ilk kademelerde görülen “hört zört” tacizi ile iş yaptırmaya kalkarlarsa o işletme de o ülke de sadece iki ileri bir geri giderek zayıflar, küme düşer…

Ahmet Levent ÖNER

Altıntepe

18 Kasım 2026

HABERE YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Önceki ve Sonraki Haberler